Kafein kahve, çay, kola, çikolata gibi yiyeceklerin içinde bulunan ve vücutta bağımlılık yaratan bir maddedir. Kimyasal ismi trimethylxanthine dir ve formülü C8H10N4O2 dir. Bağımlılık yaratma mekanizması kokain ve eroin gibi amfetaminlerle aynı olmakla birlikte onlar kadar etkili değildir. Bağımlılık yaratmasının yanısıra uyku açıcı ve enerji verici iki etkisi daha vardır.
Bir çok kafein bağımlısında (ki biz bunlara kahve tiryakisi diyoruz) uykusuzluk çok belirgin değildir. Yani kahveyi çok az tüketen biri, bir fincan kahve içince o gece uyuyamamaktan yakınır. Oysa hergün 5-10 fincan kahve içen biri bunu hissetmez. Kafein etkisini, bağımlısının uyumasına değil de derin uyumasına mani olarak gösterir. Tam dinlenemeden sabah uyanan bağımlının kendine gelebilmek için ilk başvuracağı sey yine koyu bir fincan kahvedir ve kısır döngü böylece sürer gider.

Değişik gıdalardaki kafein oranları:
Bir fincan kahvede (çay fincanı) yaklaşık 100 mg kafein vardır. Aynı miktar çayda ise kafein miktarı 70 mg, 100 gr sütlü çikolatada kafein miktarı 20 mg. Bir kutu kola da 50 mg.
Vivarin ve Dexatrin gibi ilaçlann her tabletinde 200 mg kafein vardır.
Kafeinin vücutta kalma süresi de oldukça uzundur. Vücutta kafein miktarının yarıya inme süresi 6 saattir. Yani 200 mg kafeinli bir kahveyi sabah saat 9:00 da içseniz saat 15:00 te 100 mgr kafein vücudunuzda etkisini göstermeye devam eder.